Մարդ ու կնիկ երեկոյան տխուր նստում են, ու միտք են անում, թե ինչ պատասխան տան Հրեշին։
– Ա՛յ թե ինչ դուրս կգա, երբ մարդ Հրեշի հետ գործարք կնքի։ Այթե ինչ է նկանակում Հրեշից լավություն ընդունիել։- Մտածելով, զղջում էին մարդ ու կին, բայց անցկացածն անցած էր ,էլ հնար չկար։ Իսկ զարհուրելի գիշերը արդեն վրա էր հասնում։
Էս ժամանակ նրանց մոտենում է մի անծանոթ։
և նախ ասաց
Բարի երեկո, -հետո ել ասաց թե, մութն ընկնում է, ես էլ հոգնած եմ, հյուր չե՞ք ընդունի ձեր տանն էս գիշեր։
– Ընչի՛ չէ, ճամփորդ ախպեր, հյուրն աստծունն է։ Բայց մեզ մոտ վտանգավոր է էս գիշեր։ Մենք Հրեշից մի կով ենք առել էն պայմանով, որ երեք տարի կթենք, ուտենք, երեք տարուց ետը գա մեզ հարց տա, թե պատասխանենք, կովը մեզ լինի, թե չէ՝ իր գերին ենք։ Հիմի ժամանակը լրացել է․ էս գիշեր պիտի գա, ու մենք էլ չգիտենք, թե ինչ պատասխան տանք։ Հիմի մեզ ինչ անի՝ մենք ենք մեղավոր, վայ թե քեզ էլ վնասի։
– Բան չկա, որտեղ դուք, էնտեղ էլ ես,- պատասխանում է օտարականը։
Համաձայնում են, հյուրը մնում է։
Մին էլ կեսգիշերին դուռը դղրդում է։
– Ո՞վ է։ – Հրեշը։ Եկել եմ որ եկել եմ, դե պատասխանս տվեք։
Ինչ պատասխան, սարսափից մարդ ու կնկա լեզուն կապվում է, մնում են տեղները քարացած։
-Մի՛ վախենաք, ես ձեր տեղակ սրա պատասխանը կտամ,- ասում է երիտասարդ հյուրը ու գնում է դեպի դուռը։
– Եկե՜լ եմ,- դռան ետևից ձայն է տալի Հրեշը։
– Ես էլ եմ եկե՜լ,- պատասխանում Է ներսից հյուրը։
– Ո՞րտեղից ես եկել։
– Ծովի էն ափից։
– Ընչո՞վ ես եկել։
– Կաղ մոծակը թամքել եմ, վրեն նստել եմ, եկել։
– Ուրեմն՝ ծովը պստիկ է եղել։
– Ի՜նչ պստիկ, արծիվը չի կարող մի ափից մյուսը թռչի։
– Ուրեմն՝ արծիվը ճուտ Է եղել։
– Ի՜նչ ճուտ․ թևերի շվաքը քաղաք Է ծածկում։
– Ուրեմն՝ քաղաքը շատ Է փոքրիկ։
– Ի՜նչ փոքրիկ․ նապաստակը մի ծայրից մյուսը չի հասնի։
– Ուրեմն՝ նապաստակը ձագ է։
– Ի՜նչ ձագ․ մորթին մի մարդու քուրք դուրս կգա, գլխարկն ու տրեխն էլ՝ ավել։
– Ուրեմն՝ մարդը թզուկ է։
– Ի՜նչ թզուկ․ ծնկան ծերին աքլորը ծուղրուղու կանչի, ձենը ականջը չի հասնիլ։
– Ուրեմն՝ խուլ է։
– Ի՜նչ խուլ․ սարում որ պախրեն խոտ պոկի, նա կլսի։
Հրեշը մնում է կապված–մոլորված, զգում է, որ ներսը մի ուժ կա իմաստուն, համարձակ, անհաղթելի, էլ չի իմանում՝ ինչ ասի, սուսուփուս քաշվում, կորչում է գիշերվա խավարի մեջ։
Սրանք նոր մեռած տեղներիցը ետ են գալի, ուրախանում, աշխարհքովը մին են լինում։ Հետն էլ բացվում է բարի լուսը, և երիտասարդ հյուրը վեր է կենում, մնաք բարով է ասում, որ գնա իր ճանապարհը։
– Չենք թողնի որ չենք թողնի,- առաջը կտրում են մարդ ու կին,- դու, որ փրկեցիր մեր կյանքը, ասա՛, ինչով ետ վճարենք քո լավությունը․․․
– Չէ՛, անկարելի բան է, պետք է գնամ իմ ճանապարհը։
– Դե գոնե անունդ ասա, եթե լավությունդ կորչի, ու չկարողանանք ետ վճարել, գոնե իմանանք, թե ում ենք օրհնելու․․․
– Լավությունը արա ու թեկուզ ջուրը գցի՝ չի կորչիլ։ Ես հենց էն Խոսող ձուկն եմ, որի կյանքը դու խնայեցիր․․․- ասում է անծանոթն ու չքանում ապշած մարդ ու կնկա աչքերից։
Առաջադրանքներ:
1.Փորձի՛ր բացատրել այս դարձվածքները.
պատասխան տալ-պատասխանել
գիշերը վրա հասնել-գիշերամուտ
մութն ընկնել-մթնել
լեզուն կապվել-լեզվակապ
մեռած տեղից ետ գալ-հետ մեռու
աշխարհքով մին լինել-աշխարհով մին լինել
2.Թվարկի՛ր հեքիաթի հերոսներին:
Խոսող ձուկ,կին,մարդ,ձկնորս,հրեշ,կով։
3.Դուրս գրի՛ր հեքիաթի գլխավոր իմաստը արտահայտող նախադասությունը:
Լավությունը արա ու թեկուզ ջուրը գցի՝ չի կորչի։
Մերի Գրիգորյանի բլոգ 