Գրիպի մասին տեղեկություներ

Գրիպ (ֆր.՝ gripper — ընդգրկել, փաթաթվել), ինֆլուենցա, սուր վարակիչ վիրուսային հիվանդություն, որը պարբերաբար կարող է ընդունել համաճարակային և աշխարհավարակ (պանդեմիա) բնույթ։ Հարուցիչի վիրուսն է՝ А, В և С տեսակի, որոնցից մի քանիսն ունեն իրենց ենթատեսակները։

Այն հայտնաբերել են անգլիացի վիրուսոլոգներ Ու․ Սմիթը, Ֆ․ Ու․ Էնդրյուսը և Պ․ Լեյդլոուն (1933 թվականին)։ Գրիպի յուրաքանչյուր բռնկում առաջանում է հարուցիչի նոր ենթատեսակով․ 1918 թվականի պանդեմիան («իսպանկա») առաջացել է А-0 վիրուսից, 1947 թվականին՝ А-1, 1957 թվականին՝ А-2 (Սինգապուր)։ 1959 թվականի համաճարակը պայմանավորված էր А2-ով և В-ով, 1961 թվականինը (ԱմերիկայումԵվրոպայում և Ասիայում)՝ А2-ով, 1963 թվականինը (Ամերիկայում)՝ А2։ Գրիպի հարուցիչի նոր հակածինային ենթատեսակների առաջացումը կապված է վիրուսի վրա իմունոլոգիական գործոնների ներգործությամբ, հակամարմինների ազդեցության ներքո գրիպի վիրուսի զգայուն հակածիններն ետ են զարգանում և փոխարինվում իմունիտետի հանդեպ կայուն նոր հակածիններով։ Վարակի աղբյուրը հիվանդ մարդն է, որը շրջապատի համար վտանգավոր է հիվանդության առաջին օրից մինչև լրիվ ապաքինումը։ Գրիպի հարուցիչն ախտահարում է մարդու շնչուղիների լորձաթաղանթը, որտեղից լորձի փոքրիկ մասնիկները վիրուսի հետ միասին հազալու, փռշտալու և խոսելու ժամանակ դուրս են թռչում և վարակում շրջապատի անձանց։

Բովանդակություն

Զարգացում

Գրիպի գաղտնի շրջանը 1-2 օր է։ Հիվանդությունը սովորաբար սկսվում է դողով, ջերմության բարձրացմամբ՝ 37°С, իսկ որոշ դեպքերում՝ 39-40°С։ Տենդագին վիճակը տևում է 3-5 օր։

Նախանշաններ 

Հիվանդի մոտ լինում են ընդհանուր թուլություն, դող, գլխացավեր, գլխապտույտ, անքնություն, լուսավախություն, ցավ ակնակապիճներում և գոտկատեղում, մարմնի ջարդվածություն, բութ ցավեր հոդերում, մկաններում և ոսկրերում, հաճախ՝ բկանցքի, ըմպանի և քթի լորձաթաղանթի բորբոքային երևույթներ, չոր հազ, փռշտոց։ Սկզբնական շրջանում քթըմպանի լորձաթաղանթի չորություն, իսկ ավելի ուշ՝ քթից շճային և շճաթարախային արտադրություն։ Հիվանդը լինում է անտարբեր, անշարժունակ, դեմքի մաշկը խոնավ, երբեմն՝ բշտիկավոր ցանավորումով։ Նկատվում է արյան ճնշման անկում, պուլսի դանդաղում։ Եթե հիվանդությունն ընթանում է առանց բարդությունների, ապա 2-3 օրից սկսում է առողջացման շրջանը և ավարտվում է 5-8-րդ օրերին։ Գրիպին յուրահատուկ են մի շարք բարդություններ, որոնցից ամենածանրը թոքերի բորբոքումն է այն խիստ վտանգավոր է երեխաների և ծերերի համար։ Ավելի հաճախակի բարդություններից են բրոնխիտը, միջին ականջի, քթի հարակից խոռոչների բորբոքումները։ Գրիպը կարող է սրել սրտաանոթային համակարգի հիվանդությունները։ Գրիպը հազվադեպ կարող է բարդանալ վիրուսային շճային մենինգիտով, էնցեֆալիտով և մենինգոէնցեֆալիտով։ Բուժումը՝ գամմա-գլոբուլին և այլ դեղամիջոցներ։ Խստիվ արգելվում է հակաբիոտիկների ընդունումը։

Կանխարգելում

Կանխարգելումը՝ հիվանդի մեկուսացում, անկողնային ռեժիմ, բնակչության մասսայական իմունացում, պատվաստումներ հակագրիպային կենդանի վակցինայով։ հիվանդին վիտամիններով հարուստ սնունդ

Բաղադրատոմս


 1 բաժակ կաթ,

·        ¼ թեյի գդալ աղացած սև պղպեղ,

·        1 թեյի գդալ մեղր,

·        ¼ թեյի գդալ աղացած դարչին:

Դեղամիջոցի պատրաստման եղանակը.

Կաթը հարկավոր է մի փոքր տաքացնել, այնուհետև գոլ կաթին ավելացնել ¼ թեյի գդալ աղացած սև պղպեղ ու լավ խառնել: Այս խառնուրդին ավելացնել նաև 1 թեյի գդալ մեղր ու ¼ թեյի գդալ դարչին, այնուհետև լավ խառնել մինչև մեղրը լուծվի: Հարկ է հիշել, որ կաթը պետք է լինի գոլ, այլ ոչ թե տաք, քանի որ բարձր ջերմաստիճանի դեպքում մեղրը կկորցնի իր օգտակար հատկությունները:

Օգտագործման եղանակը.

Այս խառնուրդը խորհուրդ է տրվում ընդունել ամեն անգամ հազի, կոկորդի ցավի և գրիպի ու մրսածության այլ ախտանշանների ի հայտ գալու դեպքում: Այն կօգնի մեղմել ախտանշաններն ու արագացնել ապաքինման գործընթացը: Սակայն հարկ է հիշել, որ այս ըմպելիքը կարելի է ընդունել օրական առավելագույնը 3 բաժակ:

Բացի այդ, ցանկացած ժողովրդական դեղամիջոցի ընդունումից առաջ հարկավոր է խորհրդակցել մասնագետի հետ: Հարկ է նաև հիշել, որ առողջական լուրջ խնդիրների դեպքում հարկավոր է անպայման դիմել բժշկին, քանի որ ինքնաբուժությունը կարող է խիստ վտանգավոր լինել առողջության համար և էլ ավելի վատացնել հիվանդի վիճակը: Բացի այդ, միայն փորձառու մասնագետը կարող է ճիշտ ախտորոշել հիվանդությունն ու նշանակել համապատասխան բուժումը, որը չի վնասի և չի առաջացնի կողմնակի բարդություններ:

Приключения невидимой тыквы


Школы не было, были только тыквы, я мог сказать, что один из них мог стать невидимым благодаря волшебным словам, и однажды, когда они пришли в школу, они спросили друг друга, какое у вас хобби, одно из них было невидимым, и когда вас спросили, был ли он А как насчет его хобби, он ответил? Как насчет вас? И его друг обиделся и сказал: «Грубый. И наша тыква не беспокоила его, поэтому он обидел своего друга и в гневе пошел в лес. По дороге он заметил, что они следуют за ним, не говорите так».





Վարդի մասին հետաքրքիր տեղեկություներ

Առաջին անգամ վարդեր սկսել են աճեցնել Հին Հռոմում, չնայած նրան, որ այն ժամանակների այգիների հիմնական նպատակը օգտակար բույսերի աճեցումն էր, սակայն հին հռոմեական գրողների ստեղծագործություններում հանդիպում են վարդերի մոտ 10 տարատեսակների նկարագրություններ: Հերոդոտոսը արդեն մ.թ.ա 5-րդ դարում իր «Պատմության» մեջ նկարագրում է Մակեդոնիայում գտնվող Միդոս արքայի այգիները և հիշատակում է այնտեղի բամբակյա վարդը: Թեոփրաստեսը մ.թ.ա 300 թվականին նկարագրում է Հունաստանի այգիները և նկարագրում է 15, 20 և նույնիսկ 100 թերթիկներ ունեցող վարդերի[5]:

Պոմպեյի հրաշալի խճանկարի վրա, որը գտնում է Նեապոլի թանգարանում, կարելի է տեսնել նաև դամասկոսյան վարդեր (Rosa×damascena), որոնց հայրենիքը անկասկած արևելքն է, որտեղից էլ նրանք հայտնվել են Հարավային Իտալիայի այգիներում: Հռոմեական կայսրության անկման հետ մեկտեղ այգեգործությունը տարածվեց վանքերում: Հենց վանական այգիներն էլ Ալպերից այն կողմ գտնվող այգիների համար նախատիպ ծառայեցին: Կառլոս Մեծը Capitulare de villis կալվածատան կառավարման իր հրահանգում թվարկել է բույսեր, որոնք անհրաժեշտ է աճեցնել և որոնց մեջ կային վարդեր: Կարոլինգների օրոք այգիներում բույսերը առաջին հերթին աճեցվում էին դեղային նպատակներով, չնայած, անկասկած, մեծ ուշադրություն էր դարձվում նրանց գեղեցկության վրա: Ծաղկապսակների և այլ զարդարանքների համար հավաքվում էին միայն դաշտային ծաղիկներ: Եվ միայն վարդերի թփերն էին արժանանում հատուկ ուշադրության և աճեցվում այգիներում: Վերածննդի դարաշրջանի հռչակավոր իտալացի նկարիչների նկարների վրա կարելի է տեսնել վարդեր, որոնք աճեցվում էին այն ժամանակների իտալական այգիներում, որոնց հայրենիքը հավանականորեն Իտալիան է հանդիսանում[6]1309 թվականին Կլիմենտ V պապը իր արքունիքով Հռոմից տեղափոխվեց Ավինյոն, իսկ կաթոլիկ եկեղեցու կենտրոնն այնտեղ էր տեղակայված մինչև 1377 թվականը: Ինչպես վկայում են պատմաբանները, արդեն այն ժամանակվանից էլ պապական արքունիքի տարածքներում աճեցվում էին վարդեր: XVII դարի սկզբում Էյխշթեդտի եպիսկոպոսի այգում աճում էին վարդի 21 տարատեսակներ, որոնք Կոստանդնուպոլսով Եվրոպա են բերվել արևելքից, ընդգրկելով Դամասկոսը: Միննեզանգների ժամանակներում գոյություն են ունեցել հիասքանչ այգիներ կարմիր և սպիտակ վարդերով[6]: XIX դարի վերջից վարդերի սելեկցիա կատարում են աշխարհի գրեթե բոլոր երկրները:

Ներկայումս գոյություն ունեցող վարդերի տեսակների մեծ բազմազանությունը ձևավորվել է վայրի մասրենու մի քանի սորտերի խաչասերման և սելեկցիոն ընտրության ճանապարհով: Զբոսայգիներում աճեցվող բազմաթիվ բազմաթերթ վարդերի (Роза махровая) տեսակները առաջացել են գալիյան վարդերից (Rosa gallica), որը ստացել է այս անվանումը իր լայն տարածման համար Ֆրանսիայում (Գալիա)[5]: Այս վարդի մշակույթը և նրա հիման վրա ձևավորված վարդերի տարատեսակները սկիզբ են առնումՀնագույն Բաբելոնից և Հնագույն Հռոմից, իսկ XIII դարից նաև Ֆրանսիայից և վարդերի պատմության մեջ կազմել է մի ամբողջ ժամանակաշրջան մինչև XVIII դարը: Գալիյան վարդերի և այլ վարդերի տարատեսակների խաչասերման ճանապարհով ստեղծվել են դամասկոսյան (Rosa ×centifolia) և սպիտակ վարդեր: Վարդերի տեսակների խաչասերմման միջոցը հայտնի է եղել Եվրոպայում դեռևս Հռոմեական կայսրության ժամանակաշրջանում[7]:

Պարտեզի վարդերի պատմությունը սկսվել է XVIII դարի վերջից մինչև XIX դարի սկիզբը ընկած ժամանակահատվածում, երբ հարավարևելյան Ասիայից Եվրոպա են բերել (սկզբից Անգլիա, իսկ հետո Ֆրանսիա) մշտադալար ու ջերմասեր վարդերի տեսակներ, որոնց թերթիկներն ունեին թեյի հոտ ունեցող յուրօրինակ բույր։ Այս վարդերը օժտված էին նոր դեկորատիվ հատկություններով՝ կաշվենման փայլուն տերևներով, կոկոնների յուրահատուկ ազնվական ձևերով և առավել կարևոր հատկություններով` այսպես ասած վերակենդանալու ունակությամբ, այսինքն բազմաթիվ շարունակական ծաղկման ունակությամբ։ Սելեկցիոներների ջանքերը ուղված էին ասիական վարդերի կրկնակի ծաղկման (ремонтантность) և եվրոպական վարդերի ցրտադիմացկուն ունակություններով նոր տեսակների ստեղծման վրա։ Երկար ժամանակ նպատակին հասնել չէր ստացվում, և միայն XIX դարի սկզբին ստացվեց հաղթահարել վարդերի այդ երկու խմբերի խաչասերումը։

Վարդերի առաջին գիտական բնութագիրը տվել է հին հունական բնախույզ, փիլիսոփա և բուսաբան Թեոփրաստեսը։ Նա բավականին մանրամասն նկարագրել է վայրի և դաշտային վարդերը, հիմնավորել է նրանց մշակման և բազմացման ձևերը։

Ռուսաստանում վարդերի աճեցման մասին առաջին հիշատակությունը վերաբերվում է XVI դարի սկզբին։ Ենթադրվում է, որ նրանք հայտնվել են Ռուսաստանում Բալկանյան սլավոնական տոհմերի միջոցով։ Զանգվածային տարածում ստացել է Եկատերինա II-ի օրոք միայն։ XIX դարի վերջին սկսել են վարդեր աճեցնել Ռուսաստանի ամբողջ եվրոպական մասում[8]։

Ժամանակակից վարդերի կարևորագույն դասերն առաջացել են եվրոպական տետրապլոիդ (քրոմոսոմների թիվը՝ 4n = 28, գալյան վարդերի խումբ) և ասիական դիպլոիդ (2n = 14) կուլտուրական և վայրի վարդերի տեսակների հիման վրա (Rosa chinensis, Rosa moschata, Rosa gigantea)։ Թեյա-հիբրիդային վարդերի ժամանակակից տեսակների մեծամասնությունը տետրապլոիդ են[9]։

Բուսաբանական նկարագրություն[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Թփի ձևը կարող է լինել սկսած ճյուղատարածից մինչև նեղբրգաձև։ Թեյա-հիբրիդային խմբի թփերի բարձրությունը հասնում է՝ 30-ից մինչև 90 սմ, պոլիանտային թփերը՝ 30-40 սմ, իսկ որոշ տարատեսակներ հասնում են մինչև 60 սմ և որոշ դեպքերում նաև 25-35 սմ։

Բազմամյա վարդերի խումբը ընդգրկում է իր մեջ հյուսաձև և աղեղնաձև փռված ընձյուղներ, 2,5-ից մինչև 6 մ երկարությամբ[10]։ Վարդերի մոտ ընդունված է տարբերել երկարամյա ճյուղերի երկու տեսակ` հիմնական կամ արգանդային, ճյուղեր և ճյուղեր ավարտված աճով և միամյա ճյուղերի հինգ տիպ՝ գերաճոող, վաղաժամ, ճարպային, գեներատիվ և սիլեպտիկ[11]։

Դաշտային վարդերի ծաղկացողունների երկարությունը տատանվում է 10-ից մինչև 80 սմ[10]։ Վարդերի ծաղկացողունները զարմացնում են իրենց բազմազանությամբ։ Նրանց չափերը տատանվում են 1,8-ից մինչև 18 սմ, թերթիկների քանակը կարող է կազմել 5-ից 128, գոյություն ունեն ծաղկացողունի տասնյակ տարբեր ձևեր։ Շատ բազմազան է գունային գամման՝ չկա միայն մաքուր կապույտը։ Ստացվել է կանաչ վարդի տեսակը, բայց այն հետաքրքրություն է հանդիսանում միայն բուսաբանների համար։ Բացի միագույն վարդերից գոյություն ունեն նաև երանգների տարաբնույթ համակցությամբ, ինչպես նաև աճման ժամանակ գույներ փոփոխող վարդեր։ Բացի դամասկոսյան վարդի ստանդարտ բույրից, գոյություն ունեն վարդեր սկսած մրգայինից և ցիտրուսայինից մինչև անուշահոտության բույրը[12]։

Աճման պայմաններ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Բազմաթիվ դեպքերում վարդերը ջերմասեր են, սակայն կան տեսակներ, որոնք աճում են խիստ կլիմայական պայմաններում[13]։ Վարդերը նախընտրում են վառ լուսավորություն և նշանակալից ստվերապատման դեպքում, համարյա կամ ընդհանրապես չեն ծաղկում, նույնիսկ կիսաստվերի դեպքում նրանք հյուծվում են և շատ թույլ են ծաղկում։

Հողը իր բաղադրությամբ կարող է լինել ցանկացած ձևի, բայց դաշտային խմբերի համար ավելի լավ են՝ պարարտացվածները։ Վարդերը աճեցնում են չեզոք ռեակցիա ունեցող հողերում։ Թթվայնության սամանների որոշումը կապված է հանքացման գործընթացի սաստկության հետ։ Վարդի տեսակների գունավորումը առավել ինտենսիվ է դրսևորվում ալկալիական ռեակցիա պարունակող հողերում։

Լիառատ և շարունակական ծաղկման համար վարդերը պահանջում են մշտական ոռոգում։

Վարդերի ծաղկումը ապահովվում է նշանակալից չափով հատուկ համակարգով։

Վարդերի տեսակների անվանումներ[խմբագրել | խմբագրել կոդը]

Համապատասխան մշակովի բույսերի նոմենկլատուրայի Միջազգային օրենսգրքի, անվանումը հիմնված է հրատարակության առաջնության վրա։ Յուրաքանչյուր տեսակ կարող է ունենալ միայն մեկ հանրաճանաչ անուն։ Տվյալ տեսակի համար առաջարկված մի քանի անվանումներից, ընտրվում է ամենահինը։ Բոլոր մնացածները հոմանիշներ են համարվում։ Տեսակների մոռացված և հնացած անվանումների կիրառմանը պետք է խուսափել, նույնիսկ եթե դրանք առավել են լայն տարածված ժամանակակիցներից։

Եթե վարդի տեսակի անվանման մակդիրը օգտագործվել է մի քանի անգամ, ապա տեսակի անվան հետ անհրաժեշտ է ավելացնել հեղինակի և ստեղծման կամ գրանցման ամսաթվերը։ Օրինակներ՝ Rosa ‘Maggie’ Rudolf Geschwind, 1900; Rosa ‘Maggie’ Meilland International, 2003։

Մինչ տոհմ կամ տեսակ մակարդակին հասնելը, վարդերն անվանում են համապատասխան բուսաբանական նոմենկլատուրայի Միջազգային օրենսգրքի (ԲՆՄՕ)։ Բույսերին, որոնք պատասխանատու են տեսակի կամ խմբի չափանիշներին, տրվում են տեսակային մակդիրներ։ Այդ մակդիրները ավելացվում են բուսաբանական տաքսոնի անվանմանը և ավարտվում են ընդամենը մեկ փակագծով։ Օրինակ՝ Rosa ‘Harlekin’։

Տարբեր լեզուներով տեսակների անվանումների հրատարակչության ժամանակ, որը տարբերվում է սկզբնական հրատարակության լեզվից, թարգմանել մակդիրը պետք չէ։ Կարելի է կիրառել գրադարձություն և տառադարձություն։ Այն դեպքում, եթե ըստ մարքեթինգային նկատառումների տեսակի մակդիրը թարգմանվել է մեկ այլ լեզվով, մակդիրի թարգմանությունը անհրաժեշտ է զննել ինչպես առևտրական նշանակություն, այլ ոչ թե որպես գիտական անվանում[14]։

Առևտրային նշանակությունների կիրառման պրակտիկան, որպես մշակովի բույսերի նոմենկլատուրայի Միջազգային օրենսգրքի ճիշտ անվանումների լրացում, այն չի համապատասխանում։ Համաձայն, ԲՆՏՊՄՄ-ի կոնվենցիայի, եթե տեսակը առաջարկվում է վաճառքի կամ մտնում է առևտրի շրջանարության մեջ, թույլատրվում է կիրառել գրանցված անվանումը, հաշվի առնելով ապրանքային նշանը, կոմերցիոն անվանումը կամ այլ նման նշանակումներ։ Նման համակցության դեպքում, անվանումը, այնուամենայնիվ պետք է հեշտ ճանաչելի լինի[15]։ Տարբեր երկրներում տեսակների անվանումների նորմերի և կանոնների հակասություններից և պատմական պատճառներից ելնելով, շատ անվանումներ տարբերվում են միայն նշանների առկայությամբ կամ բացակայությամբ ® և ™ (‘Grace’[16], ‘Grace ® ™’[17]

Ժամանակակից վարդերի տեսակներն ունեն օրիգինալ հեղինակային անվանում և բազմաթիվ հոմանիշներ։ Հոմանիշները սովորաբար առևտրական անվանումներ են հանդիսանում և կիրառվում են տեսակին ուշադրություն գրավելու համար։ Վերջին տարիներին խոշոր ընկերությունները, որոնք վարդեր են արտադրում, սկսել են իրենց տեսակներին գրանցման պայմանական անվանումներ տալ։ Անվանման առաջին վանկը գրվում է մեծատառ տառերով և նշանակում է՝ սելեկցիոների ընկերություն (KOR — Kordes, MEI — Meiland), իսկ բառի մնացած մասը փոքրատառ։ Օրինակ ‘Tchaikovski’ տեսակը ունի MEIchibon, ‘Schneewittchen ®’ — KORbin պայմանական գրանցման անվանում։ Գրանցման անվանումները ներմուծվել են սելեկցիոներների հեղինակային իրավունքների պաշտպանման համար և ունիֆիկացիայի նպատակով։

Վարդերի գրանցման Միջազգային կենտրոնի գործունեության սկզբունքով (The International Registration Authority for Roses), կացությունը իդենտիֆիկացիայի հետ նշանակալիորեն կարգավորվել է։ Ամերիկյան վարդամշակողների հասարակության տպագրական օրգաններում («The American Rose Annual» и «The American Rose Magazine») հրատարակվում են բոլոր նոր հրատարակությունները։ Ըստ ինֆորմացիոն նյութերի կուտակումների չափի, գրանցման Միջազգային կենտրոնը Ամերիկյան վարդամշակողների հասարակության և Մակ-Ֆարլանդ ընկերության հետ մեկտեղ, պարբերականորեն թողարկում են «Ժամանակակից վարդեր» («Modern Roses») համաշխարհային լրագիրը։

Картинки по запросу "վարդի նկարներ""
Картинки по запросу "վարդի նկարներ"
Картинки по запросу "վարդի նկարներ""
Картинки по запросу "վարդի նկարներ"
Картинки по запросу "վարդի նկարներ"

Դդմով կրս-ապուր

Պատրաստման եղանակ

  1. Սոխը մաքրում ենք և մանր կտրատում։
    ddumov-krem-apur-1
  2. Դդումը մաքրում ենք և խոշոր կտրատում։
    ddumov-krem-apur-2
  3. Հաստ տակով կաթսայի մեջ 1 ճ/գդ կարագ ենք հալեցնում։ Ավելացնում ենք սոխը և մոտ 2-3 րոպե տապակում ենք մինչև այն փափկի։
    ddumov-krem-apur-3
  4. Լցնում ենք դդումը, խառնում ենք և 2-3 րոպե տապակում ենք։
    ddumov-krem-apur-4
  5. Ավելացնում ենք 400 մլ եռման ջուրը։ Լցնում ենք մշկընկույզն ու ճզմած սխտորը։ Աղ և պղպեղ ենք անում։
    ddumov-krem-apur-5
  6. Եփում ենք 15-20 րոպե, կամ էլ այնքան մինչև դդումն ամբողջությամբ փափկի։
    ddumov-krem-apur-6
  7. Բլենդերի օգնությամբ դդումը հարում ենք մինչև համասեռ դառնա։
    ddumov-krem-apur-7
  8. Տաք կրեմ-ապուրը լցնում ենք ափսեի մեջ։
    ddumov-krem-apur-8
  9. Վրան լցնում ենք սերուցքը և փայտիկով նախշ անում։ Բարի ախորժակ:
    ddumov-krem-apur-9

ԴԴմի մասին

Արմատային համակարգն առանցքային է[3]։ Ցողունը մագլցող է, գետնատարած, ճյուղավորվող։ Տերևները հերթադիր են, ամբողջական կամ թաթաձև-բլթակավոր, խոշոր, երկար տերևակոթերով, թավոտ։ Ծաղիկները բաժանասեռ են, խոշոր, դեղին, մեկական։ Ծաղկում է մինչև ուշ աշուն։ Պտուղը կեղծ հատապտուղ է, մսալի, տարբեր մեծության, ձևերի և գույների[4]։ Պտուղները պարունակում են շաքարներ, հանքային և պեկտինային նյութեր, կարոտին (A-նախավիտամին), օսլավիտամիններ և այլն։ Դդմի սերմերից ստանում են յուղ, պատրաստում հակաճիճվային դեղամիջոց։ Օգտագործում են սննդի մեջ (եփած, տապակած մուրաբա)[5][6]։ Դդումը ջերմասեր է, երաշտա- և չորադիմացկուն:

Տոն և ծես

Այսոր մեզ մոտ եկել էր տիկին Գոհարը և մենք նրահետ ամփոփեցինք թե ինչ է հրաշքը և թե ովքեր են կատրարում այդ հրաշները,որինակ..ՁՄԵՌ ՊԱՊ կամՓԵՐԻ կամել ՀՐԱՇԱԳՈՐԾ:նրա հետ շատհետաքրքիր էր:Խոսեցինք նաև հեքիաթների մասին և առակների մասին,խոսեցինք տոներիև ծեսերի մասին ,նաև թվարկեցինք նրանք:

Image.jpeg

ԱՌՈՒՅԾ ԵՎ ԱՂՎԵՍ

Մի առույծ ձագ ունեցավ,և հավաքվեցի կենդանիները ձագին տեսնելու և ուրախանալու:Աղվեսն եկավ և հանդեսի ժամանակ,և բոլոր կենդանիների ներկայությամբ  նկատողություն արեց առույծին և ասաց,թե այտե քո քաջությունը , որ  ունենում միայն մի ձագ և ոչ շատ:Առույծը հանգիստ պատասխանեց և ասաց.

-Այո՛,ես ծնում եմ  մեկ ձագ , բայց առուծ եմ ունենում ոչ թե քեզնման խորամանկ աղվես:

Նախատել-անպատվել

Անարգել-Առհամառել

Զորություն-Ուժ,հզորություն

Առույծ և Աղվես և Արջ

Մի օր,Առույծը հիվանդացավ , ու  բոլոր կենդանիները եկն նրան տեսնելու,մի այն աղվեսը  Մի փոքր ուշ եկավ:Արջը Չարախոսեց նրան,

ու աղվեսը դռնից լսեց և ներս մտնելով պարկեց առույծի առաջ:Առույծն ասաց աղվեսին.Լավ ժամի չեկար,զզվելի՛.բացատրիր ինձ ինչու ուշացար:Աղվեսնասաց.մի բարկացիր բարի թագավոր,երթվում ,ասաց աղվեսը և հետո արջը աղվեսին չարախոսեց և աղվեսը որոշեց րան պատասխանել և այնպես արեց որ առույծի հիվանդությունը ոքնեց որ վրեժ լուծի արջից ասեց որ նրան մորթեն մորթին տան Առույծին որ լավանա:

Վրեժ-Փոխհատուցման բուռն ցանկություն՝ մտադրություն՝ ձգտում:

Չարախոսել-Վատաբանել

Այծերը Եվ Գայլերը

Բոլոր այծերը հավաքվեցին և պադգամ ուղարկեցին գայլերի ազգին և նրանք ասեցին գայլերին մեր մեջ թող խաղաղություն լինի, ինչու ենք մենք դարերով թշնամի իրար հետ, եկեք ապրենք միասին սիրո եվ խաղաղության մեջ: Ուրախացան գայլերը, իրենց համաձայնությունը տվեցին ու շատ նվերներ ուղարկեցին այծերին, իսկ նամակում գրված էր. «Շատ ճիշտ եք որոշել, այծեր, մեր միջի խառնողը հովիվներն ու շներն են, եթե դուք նրանց վռնդեք ձեր կողմերից, մենք բարեկամներ կլինենք»: Այծերը լսեցին գայլերի խորհուրդը եվ վտարեցին հովիվներին եվ շներին: Եվ սկսեցին թռչկոտել ազատության մեջ, ուտել ամենահյութեղ խոտն ու խմել ամենալավ առվակի ջուրը: Իսկ գայլերը սպասեցին հարյուր օր, հավաքվեցին ու կերան  այծերին:

Հրաշքի հետքերով. գերբնականը հեքիաթում և էպոսում

Այսօր մենք հինգ-վեց հոգով գնացել էինք: Գրադարան և այնտեղ եկելեր մեր բոլոր գեղարվեստական համերգների կազմակերպիչը ,նրա հետ մենք խոսեցինք հրաշքի մասին,խոսեցինք թե ինչ է հրաշքը,ասացինք որ հրաշք միայն հեքիաթներում է լինում:Շատ անգամներ խոսեցինք Սասունցի Դավթի եպոսի մասին:պատմեցինք շատ շատ հեքիաթներ,և խոսեցինք որ հեքիաթում է մարդը անխելք,<<բարիկենդան,անքելք մարդը,տերնու ծառան>>

Իմացանք որ ամեն հեքիաթ ունի իր իմաստը ,որ ոչմի հեքիաթ անիմաստ չէր:Այս հանդիպումը իմ ամենա հետաքրքիր հադիպումներից մեկներ:

Image.jpeg